چطور ایده یک فیلم بلند را به فیلم کوتاه تبدیل کنیم؟

ساخت فیلم‌های کوتاه به خودی خود همراه چالش‌های بسیار است، اما این فرآیند زمانی که از مواد اولیه یک فیلم بلند استفاده می‌کنید دشوارتر می‌شود. تقریبا هر فیلمسازی در زمانی از فعالیت خود قربانی اشتباه تلاش برای گفتن داستانی که بیش از حد برای قالب فیلم کوتاه بلند است می‌شود. محصول نهایی همیشه از دیالوگ‌های بیش از اندازه و ارائه اطلاعات زیاد و صحنه‌های غیر متمرکز و به صورت کلی نبود لحن و استایل رنج می‌برد. فیلمسازان زیادی با چالش بازسازی فیلمنامه یک فیلم بلند در قالب یک فیلم کوتاه مواجه می‌شوند. این مطلب بهترین راه‌ها را برای رویارویی با این چالش پیشنهاد می‌کند.

مدرسه ملی سینمای ایران: فیلمسازان زیادی با چالش بازسازی فیلمنامه یک فیلم بلند در قالب یک فیلم کوتاه مواجه می‌شوند. این مطلب بهترین راه‌ها را برای رویارویی با این چالش پیشنهاد می‌کند.

یکی از متداول‌ترین رویکردها در فرآیند امروزه پیش تولید فیلم‌های سینمایی، نوشتن یک فیلمنامه بلند و ساختن یک فیلم کوتاه بر اساس آن است. ایده و هدف پشت این کار این است که آن فیلم کوتاه به عنوان گواهی جهت تائید فکر و مفهوم فیلم مورد نظر عمل می‌کند و به سرمایه‌گذاران احتمالی فیلم نشان می‌دهد که تهیه‌کننده، کارگردان و تیم فیلمسازی حتی در بودجه پائین‌تر از نظر استایل و فنی قادر به ساخت چه فیلمی خواهند بود. در سال‌های اخیر بسیاری از فیلمسازان توانسته‌اند ایده‌های بلند خود را در یک قالب فیلم کوتاه نشان داده و سرمایه‌گذاران مناسب را جهت تولید فیلم مورد نظر پیدا کنند؛ به همین دلیل اهمیت این روش تولیدی هر روزه بیشتر شده و توجه افراد بسیاری را به خود جلب کرده است.

با اینکه بسیاری از فیلمسازان از اهمیت اقتباس ایده‌های فیلم بلند خود به یک فیلم کوتاه آگاه هستند، اما بسیاری از آنها قادر نیستند این کار را به روشی کارآمد انجام دهند. دلیل این موضوع آن است که فیلم‌های بلند و فیلم‌های کوتاه در بعضی از موضوعات کاملا قالب و مدیوم‌های هنری متفاوتی دارند. یک ایده فیلم که در فیلم بلند به خوبی کار می کند، حتما در یک فیلم کوتاه موفق نخواهد بود و برعکس.

۱- داستان کوتاهی را که در دل داستان بلندتان جای دارد بگویید

زمان مطلوب برای فیلم‌های کوتاه معمولا زیر ۱۰ دقیقه است که بدین معناست که شما زمان کمی را برای پرداخت داستانی پیچیده یا بررسی جزئیات زیاد درباره شخصیت فیلم را دارید. اولین اشتباهی که فیلمسازان هنگام اقتباس ایده‌های بلند خود به فیلم کوتاه می کنند این است که سعی در به زور وارد کردن اطلاعات بیش از حد در یک فیلم کوتاه ۱۰ دقیقه‌ای دارند. با توجه به این که آنها به تازگی فیلمنامه یک فیلم بلند را به اتمام رسانده‌اند؛ بسیاری از فیلمسازان به اثر و نوشته خود نزدیک هستند و برایشان سخت است که بعضی از لحظات، شخصیت‌ها و یا ایده‌هایی را که در فیلم بلند خود داشته‌اند، در فیلم کوتاه جای ندهند. اما حقیقت این است که برای ساخت یک فیلم کوتاه تاثیرگذار و خوب، باید ۹۰% اطلاعاتی را که در فیلمنامه بلند شما موجود است از قلم بیاندازید.

به جای فکر کردن به این که چطور می توانید فیلمنامه ۱۱۰ صفحه‌ای خود را تبدیل به ۱۰ صفحه کنید؛ به این فکر کنید که چطور می توانید داستان کوتاهی را که در دل داستان بلند شماست بگویید. شاید بخواهید به بعضی لحظات کاتالیزور (مانند شخصیت کاتالیزور که باعث ایجاد کشمکش نشده و فقط به آن سرعت می بخشند) در پرده اول بپردازید و یا اولین باری را که دو شخصیت با هم ملاقات می کنند نشان دهید. شما همینطور می توانید یک Prequel کوتاه (پیش‌آیند در آثار هنری که به اتفاقات قبل از اثر هنری اصلی می پردازد، مانند بررسی خاستگاه شخصیت‌ها و یا اتفاقات قبل از شروع فیلم) که قبل از صحنه اول فیلم شما اتفاق می‌افتد را بسازید. تا زمانی که میزان داستانی که قصد گفتن آن را دارید با قالب فیلم کوتاه همخوانی دارد، به سمت درستی پیش می‌روید؛ اما زمانی که به نظر می‌رسد دارید داستانی بلند تر را در آن جای می‌دهید، بهتر است دوباره به ایده فیلم بیندیشید.

۲- بر روی شخصیت تمرکز کنید

گرچه نمی‌توان وسعت ایده‌ی یک فیلم بلند را در یک فیلم کوتاه کاوش کرد، می‌توانید به شکلی عمیق به بررسی شخصیت‌های فیلمتان بپردازید. به صورت کلی شخصیت پردازی و شخصیت، با استفاده قدرتمند از تصاویر و صحنه های بصری مختصر می‌تواند بسیار سریع‌تر و کارآمدتر از یک طرح داستانی انتقال پیدا کند و شما می‌توانید از این موضوع در ساخت فیلم‌های کوتاه (مخصوصا فیلم‌های کوتاه بر اساس یک ایده بلند) نهایت استفاده را ببرید؛ به این خاطر که شما قصد دارید به سرمایه گذاران، مشارکت کنندگان، بازیگران و عوامل احتمالی فیلم نشان دهید که شخصیت‌ها چه قدر عمیق و جذاب هستند.

پس به جای تمرکز بیش از حد بر روی طرح داستانی، از خودتان بپرسید که چه فیلم کوتاهی می توانید بسازید که بینشی در سطح بنیادی به مخاطب بدهد که شخصیت اصلی را که قصد دارید فیلمتان را راجع به او بسازید چگونه شخصیتی است؛ و تمام مشکلات دیگر در پی این رویکرد حل می شوند.

۳- استایل و سبک خود را به رخ بکشید

به عنوان فیلمساز یکی از بهترین فرصت‌هایی که دارید، نشان دادن و به رخ کشیدن استایل و سبک شخصی و هنری در فیلم کوتاهتان است. در بسیاری از موارد، این موضوع از طرح داستانی شما مهمتر است (حداقل در زمینه اثبات فکر و مفهوم فیلم) و می‌تواند برای فرآیند کلی شما بسیار سودمند باشد. احتمالا اگر با تهیه کنندگان، سرمایه گذاران یا بازیگران و عوامل احتمالی که قصد همکاری با آنها در فیلم خود را دارید درحال بحث هستید؛ بیشتر از همه چیز آنها قصد دارند که سبک و توانایی‌های شما را ارزیابی کنند.

قطعا داستان همیشه مهم است؛ اما آنها احتمالا داستان فیلم بلندی را که قصد دارید بسازید تا حدودی اطلاع دارند و حتی ممکن است فیلمنامه را به صورت کامل خوانده باشند. فیلم کوتاه این فرصت را به شما می دهد که به راستی نشان دهید چه قدر توانمند هستید و به آنها اجازه دهید فیلم را به گونه ای که قرار است به روی پرده برود، تصور کنند.

۴- حواستان به اقتباس تک صحنه باشد

پیش پا افتاده ترین راه حلی که فیلمسازان هنگام اقتباس ایده فیلم بلند خود به یک فیلم کوتاه انتخاب می کنند، فیلمبرداری یکی از صحنه های آن فیلم بلند است. به جای ساخت فیلم کوتاهی که مستقلا بتوان تماشا کرد و از آن لذت برد، فیلمسازان اغلب صحنه ی مورد علاقه خود را از فیلم انتخاب کرده و آن را فیلمبرداری می کنند.

حقیقت این است که هر صحنه بخشی از یک سکانس بزرگتر و آن سکانس بخشی از یک پرده بزرگتر با قوس داستانی خاص خود است و این ها صورت کلیِ بخشی از یک داستان بزرگتر هستند. به همین دلیل بسیاری از صحنه های فیلم بلند شما دارای یک شروع، میانه و پایان متمرکز به گونه‌ای که در سکانس‌ها یا پرده‌های فیلم وجود دارد نیستند و از این رو به خوبی به یک فیلم کوتاه تبدیل نمی شوند. ممکن است ضبط آن ها جذاب و جالب باشد و صدالبته تجربه ی خوبی برای بازیگران و عوامل شما؛ اما وقتی این راه را انتخاب می کنید، هدف معرفی و نشان دادن جوهره فیلم به عنوان یک کل ممکن است از دست برود.

نتیجه:

ساخت فیلم‌های کوتاه به خودی خود همراه چالش‌های بسیار است، اما این فرآیند زمانی که از مواد اولیه یک فیلم بلند استفاده می‌کنید دشوارتر می‌شود. تقریبا هر فیلمسازی در زمانی از فعالیت خود قربانی اشتباه تلاش برای گفتن داستانی که بیش از حد برای قالب فیلم کوتاه بلند است می‌شود. محصول نهایی همیشه از دیالوگ‌های بیش از اندازه و ارائه اطلاعات زیاد و صحنه‌های غیر متمرکز و به صورت کلی نبود لحن و استایل رنج می‌برد.

فیلم‌های کوتاه هیچوقت نباید به عنوان یک فیلم بلند مختصر شده نگاه شوند، بلکه به عنوان موادی تکمیلی برای آنها. شما می خواهید به همکاران خود با یک فیلمنامه بلند و یک فیلم کوتاه مراجعه کنید که بینش و نظری اجمالی از استایل و سبک، شخصیت و لحن کلی پروژه شما می‌دهد، اما همزمان نمی‌خواهید بیننده را در سیلی از اطلاعات غرق کنید که آنها را کامل از پروژه و تفکر شما دور می‌کند.

 

ترجمه: فرزاد شهاب

منبعکتاب 101 نکته و حقه فیلمسازی به گردآوری PremiumBeat