«تحولات نشانه شناختي در ديالوگ ميان دين و سينما: مطالعه موردي سينماي ايران پس از انقلاب»

نخستین جلسه از سلسله نشست‌های تخصصی ارائه گزارشی از پایان‌نامه‌های سینمایی برگزار شد

نخستین جلسه از سلسله نشست‌های تخصصی ارائه گزارشی از پایان‌نامه‌های سینمایی در دانشگاه‌های کشور با عنوان «تحولات نشانه شناختي در ديالوگ ميان دين و سينما: مطالعه موردي سينماي ايران پس از انقلاب» به کوشش دکتر حسین سرفراز روز شنبه 4 آذر ماه در محل مدرسه ملی سینمای ایران برگزار شد.

نخستین جلسه از سلسله نشست‌های تخصصی ارائه گزارشی از پایان‌نامه‌های سینمایی در دانشگاه‌های کشور با عنوان «تحولات نشانه شناختی در دیالوگ میان دین و سینما: مطالعه موردی سینمای ایران پس از انقلاب» به کوشش دکتر حسین سرفراز روز شنبه ۴ آذر ماه در محل مدرسه ملی سینمای ایران برگزار شد.

سرفراز سخنان خود را با مثالی از هگل شروع کرد: «هگل اشاره می‌کند که عصر روشنگری به عنوان آنتی تزِ دین قلمداد می‌شود؛ به این معنا که روشنگری آمد و ادعای تجربه‌گرایی و عقل‌گرایی داشت و دین را خرافه و متعلق به حوزه طبیعت و پیشاتاریخ تلقی کرد. هگل اعتقاد داشت که اتفاقاً همین ادعا باعث می‌شود تا دین، صورت‌بندی پیدا کند و تبدیل به تز شود. یعنی تز دین با آنتی تز روشنگری است که تبدیل به تز می‌شود».

وی سپس به تشریح شیوه کار خود در رساله دکتری‌اش پرداخت: «در این رساله با استفاده از تکنیک‌های نشانه شناسی و سمیوسفرها، رفتار دین با سینما و بالعکس در ایران مورد بررسی و تیپ شناسی قرار گرفته است. اساساً دین وقتی وارد اجتماع شود، تبدیل به زبان فرهنگ می‌شود؛ به همین ترتیب مناسبات میان دین و سینما می‌تواند هم تقابلی باشد و هم تعاملی».

این پژوهشگر ادامه داد: «در برهه‌ای از تاریخ می‌بینیم که دین نمی‌تواند زبان سینما را بفهمد و بنابراین سینما برای آن، حوزه‌ای نادین و نافرهنگ به حساب می‌آمد؛ اساساً زبان دین، زبان کلام‌محور است. ارتباط بین دین و سینما در فضای فرهنگیِ ما ارتباط متفاوتی با سایر نقاط جهان دارد. شاید ما همچنان درگیر وجوه حافظه‌ایِ فرهنگ هستیم و نه وجوه خلاقه».

در ادامه جلسه مولفه‌های ارتباطی بین دین و سینما در برخی فیلم‌های ایرانی(«هر شب تنهایی»، «سر به مهر»، «ملک سلیمان»،…) مورد بررسی قرار گرفتند.

این مجموعه جلسات به کوشش واحد پژوهش مدرسه ملی و با هدف ایجاد تعامل و آشنایی بیشتر اهالی سینما با دستاوردهای علمی کشور و ارج نهادن به تلاش‌های پژوهش‌گران سینمایی در تمامی حوزه‌های دانشگاهی برگزار می‌گردد.