دومین نشست‌ تخصصی ارائه گزارشی از پایان‌نامه‌های سینمایی در دانشگاه‌های کشور برگزار شد

«حقیقت ترس آگاهی در گذار از ساحت مفهوم به ساحت تجربه سینمایی در پرتو تفکر هایدگر»

مدرسه ملی سینمای ایران: دومین جلسه از سلسله نشست‌های تخصصی ارائه گزارشی از پایان‌نامه‌های سینمایی در دانشگاه‌های کشور با عنوان «حقیقت ترس آگاهی در گذار از ساحت مفهوم به ساحت تجربه سینمایی در پرتو تفکر هایدگر» به کوشش دکتر محمد صادق صادقی‌پور روز شنبه ۱۱ آذر ماه در محل مدرسه ملی سینمای ایران برگزار شد.

دکتر صادقی‌پور ابتدا تلاش مدرسه ملی برای بها دادن به پژوهش‌های سینمایی و ایجاد فرصت گفتگوی آکادمیک در این مورد را ستودو سخنان خود را شروع کرد: «ارائه تعریف جامع از حوزه معنایی ترس و اثبات پدیدار ترس آگاهی یا anxiety از اهداف اصلی پایان نامه حاضر بوده است. این پژوهش در نهایت به آن جا می‌رسد که رویداد حقیقت و منکشف شده در سینمای وحشت به عنوان یکی از ژانرهای مهم سینمای جهان، چگونه منتج به زیرژانرهای اساسی نظیر ترس، رعشت، وحشت، دهشت و ترس آگاهی می‌شود».

وی به تشریح نظریات هایدگر و تاثیر آنها پرداخت: «هایدگر دو نوع تفکر را در این باره مطرح می‌کند: تفکر محاسبه‌گر، که ناظر بر فلسفه سنتی غربی است با خصوصیات ریاضی‌وار و صفر و یکی؛ و دیگری تفکر تأملی است که به افق‌ها و انسان در جهان فکر می‌کند، همان چیزی که ما می‌توانیم به آن تفکر هایدگری بگوییم. این فیلسوف اعتقاد دارد که ترس یکی از ستون‌های سازنده وجود انسان است و می‌گوید که انسان همیشه در تجربه‌ی یک حال است و بدون حال نیست، یعنی مدام از حالی به حال دیگر تغییر خالت می‌دهد».

این محقق دانشگاه علامه طباطبایی انواع مختلف ترس از نگاه هایدگر را برشمرد:«از نظر او، یک نوع ترس بسیط و ساده داریم که از یک عامل در جهان نشأت می‌گیرد که بیم گزند و آسیب آن را داریم و منبع آن برای ما آشناست. در مرحله بعد، اگر ویژگی هجوم ناگهانی ترس را در نظر بگیریم تبدیل به رعشت می‌شود که لرزشی به اندام شما می‌اندازد. نوع بعدی که هایدگر آن را توضیح می‌دهد دهشت است؛ در این شکل، ترس با همه ویژگی‌هایش هست با این تفاوت که دیگر منبع آن آشنا نیست. در وهله بعدی، وحشت قرار می‌گیرد؛ وحشت همان دهشتی است که هجوم ناگهانی به آن اضافه شده است؛ یعنی یک امر ناشناس و ناآشنا که ناگهان به وجود شما هجوم می‌آورد. در مرحله آخر نیز به ترس آگاهی می‌رسیم، که حال غریبی است. هایدگر معتقد است این نوع ترس خیلی برای انسان اتفاق نمی‌افتد، مگر کسی که متأمل باشد. ترس آگاهی با همه انواع ترس متفاوت است. مهم‌ترین تفاوت آن در این است که عدم تعین دارد. این ترس هیچ معلوم نیست که از چه منشأیی صادر می‌شود. همه امور را در هاله‌ای از نیستی و بی‌معنایی فرو می‌برد،  و ما را دچار خلسه‌ای می‌کند که هم آرامش دارد و هم نوعی آشوب».

صادقی پور عنوان کرد که یکی از نتایج اصلی پژوهش او این است که به سیر تحولی ترس تا ترس آگاهی می‌پردازد و ویژگی‌ها و مشخصات آن را برمی‌شمرد. سینمای وحشت عناصر اساسیِ تحلیل هایدگر مانند مرگ، گناه، اصالت و بی‌اصالتی و غیره را در قالب یک بیان سینمایی مطرح می‌کند و می‌گوید رویداد و حقیقت می‌تواند از این طریق متجلی شود.

 

نظر خود را بنویسید

  • سمیرا کاملی 1 هفته پیش

    سلام. چطور میتونم این پایان نامه رو مطالعه کنم؟

    • مدیر سایت 1 هفته پیش

      سلام. کتاب این پژوهش به چاپ رسیده.