چهارمین جلسه تخصصی ارائه گزارش پایان‌نامه سینمایی برگزار شد

موضوع نشست: «تحلیل عوامل و زمینه‌های شکل‌گیری فیلم کالت ایرانی»

چهارمین جلسه ارائه گزارش از پایان‌نامه‌های سینمایی در دانشگاه‌های کشور با عنوان «تحلیل عوامل و زمینه‌های شکل‌گیری فیلم کالت ایرانی» به کوشش دکتر فرنام مرادی‌نژاد روز شنبه ۲۵ آذر ماه در مدرسه ملی سینما برگزار شد.

دکنر مرادی‌نژاد با ارائه تعریفی از مفهوم کالت، صحبت در مورد سوژه بحث خود را آغاز کرد: «در ابتدا باید بگوییم نباید فیلم کالت را با فیلم کلاسیک یکی بدانیم؛ این نکته مهمی است که حتی دانشجویان سینما و فیلم‌سازان و منتقدین‌مان هم گاهی متوجه تمایز این دو نیستند. کلمه کالت، از ریشه کلمه کالتوس به معنی پرستش و پرستیدن می‌آید؛ فیلم به مثابه اوبژه پرستش. چگونه فیلم‌ها پرستیده می‌شوند و از  حدود عادی رفتار تماشاگری فراتر می‌روند. کالت، فیلم اقلیت است، فیلمی نیست با تماشاگر زیاد و پرفروش. موفقیت آن جایی غیر از زمان اکران اتفاق می‌افتد یعنی نیاز به گذر زمان وجود دارد. تفاوت فیلم کالت با فیلم کلاسیک در این نکته است که وضعیت حداکثری در قبال آن وجود ندارد و تماشاگران، میزان حداقلی دارند که این حداقل، حداقلی افراطی و متعصب هستند».

وی گزارش رساله خود را اینگونه ادامه داد: «فیلم‌هایی نظیر«اشک‌ها و لبخندها»، «کازابلانکا»، «بر باد رفته» فیلم‌هایی هستند که برخی نظریه پردازان و سینمانویسان آنها را هم کالت و هم کلاسیک می‌دانند. کالت‌ها غالباً با گونه‌ای داوری فردی سر و کار دارند که آرزوی آن وجود دارد تا فلان فیلم از حوزه شخصی فراتر رود و واجد اعتبارِ بین الاذهانی شود که لحظه تلاقیِ این دو، لحظه پدید آمدن کالت است؛ البته که چیزی به اسم کالت فردی وجود ندارد».

این پژوهشگر سپس ویژگی‌های کالت را برشمرد: «نباید تلاش کرد به معیاری رسید که چه چیز کالت است و چه چیز نیست چون منتقد، محقق یا فیلمساز هر خطی هم که رسم بکند این اتفاق نزد تماشاگر است که می‌افتد. پس یک تعداد تماشاگر حداقلی اما نه خیلی کم، با وجوه سینمای آزار (چه به خود چه به دیگران)، فضاهای عجیب و غریب یا اگزوتیسم سینمایی، زیباشناسیِ تِرَش‌استتیک، هنر خام‌دستانه، انواع خطی‌کشی‌های کالت را تشکیل می‌دهند. کالت اصطلاحاً فیلمی است که سر آن دعوا است و موافقان و مخالفان آن صف‌بندی مشخص دارند و قطب‌های مقابل هم می‌سازند؛ الزاماً منتقدان هم همگی آن را نمی‌ستایند».

طی جلسه، برخی فیلم‌های ایرانی همچون «شبهای روشن» فرزاد موتمن، «ناف» محمد شیروانی، «نفس عمیق» پرویز شهبازی و … که به عنوان فیلم کالت از آن‌ها نام برده می‌شود، معرفی شد و کلیپی از آن‌ها به نمایش درآمد.

این مجموعه جلسات به کوشش واحد پژوهش مدرسه ملی و با هدف ایجاد تعامل و آشنایی بیشتر اهالی سینما با دستاوردهای علمی کشور و ارج نهادن به تلاش‌های پژوهش‌گران سینمایی در تمامی حوزه‌های دانشگاهی برگزار می‌گردد.

شایان ذکر است علاقمندانی که امکان شرکت در این جلسات را ندارند می‌توانند از طریق سایت آکادمی چهل به آدرس www.40class.com نشست‌ها را آنلاین و به صورت زنده تماشا کنند.