خسرو دهقان: نقد‌نویسی در سینما اقیانوسی با عمق یک بند انگشت است

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، چندی پیش خبری مبنی بر برگزاری دوره آموزش عالی «مطالعات فیلم: نظریه، نقد و تحلیل» توسط مدرسه ملی سینمای ایران جهت ارتقای سطح نظریه، تحلیل و نقد در سینما مطرح شد. خسرو دهقان از منتقدان پیشکسوت سینمای ایران درباره ضرورت برگزاری این دوره آموزشی به خبرآنلاین گفت: «برای بررسی جایگاه نقد در سینمای ایران در درجه نخست باید ریشه‌های تاریخی ساختار نقد را مورد بررسی قرار داد.»

او توضیح داد: «واقعیت این است که نقد در جامعه ایرانی از گذشته تا امروز جایگاه مهمی نداشته است و یا به عبارت بهتر به دلیل نداشتن روحیه نقدپذیری در جامعه ما اساسا نقد جایگاهی نداشته است و تجربه نشان داده که کوچکترین انتقاد را برنمی‌تابیم و باید بگویم سینما هم همینطور است و این عرصه برای عده‌ای آن هم به شکل محدود تنها مایه دلخوشی برای بیان نظریات خود است.»

خسرو دهقان با اشاره به وجود علاقمندان در حوزه نقد نویسی در عرصه سینما گفت: «درباره شرایط نقدنویسی در سینمای ایران باید گفت که خوشبختانه علاقمندانی در این حوزه وجود دارند و کتاب هایی هم جهت آموزش این مهم به صورت طبقه بندی شده با سرفصل‌های انواع نقدنویسی موجود است و باید همین جامعه کوچک اما دغدغه‌مند در حوزه نقد را به درستی دید و درجهت پرورش دادن آن اقدام کرد.»

او تاکید کرد: «پرورش نیروی متخصص در حوزه نقد و تحلیل فیلم، وظیفه بخش خصوصی نیست در واقع دغدغه بخش خصوصی نیست. از همین رو از فضاهای آموزشی سینما در بخش دولتی انتظار حمایت از این حوزه می‌رود.»

این منتقد افزود: «خوشبختانه اهمیت پرداخت به مقوله مطالعات فیلم، تحلیل و محتوا توسط  مدرسه ملی سینمای ایران درک شده و طبق اخبار درج شده، بنا دارد در مدت زمان ۹ ماه، با حضور مدرسانی از برجسته‌ترین منتقدان و سینماگران ملی و بین‌المللی دوره آموزش عالی «مطالعات فیلم: نظریه، نقد و تحلیل» برگزار شود.»

دهقان در پاسخ به این سوال که توجه به دانش میان رشته‌ای تا چه اندازه می‌تواند در ارتقا سطح نقدنویسی موثرباشد گفت: «قطعا دانستن دانش روانشناسی، جامعه شناسی و سایر مباحث میان رشته ای مهم است اما با علمی کردن پدیده نقدنویسی مخالف هستم. بارها شنیده ام که درباره نقد علمی صحبت می‌شود که من با واژه علم برای نقد مخالف هستم چون هنر نقدنویسی و نظریه پردازی که جزعلوم پایه نیست. به همین دلیل به کاربردن واژه علم برای هنر به خصوص نقدنویسی درست نیست.»

او تصریح کرد: «اساسا هر زمان که می‌خواهند به پدیده های مختلف جلال و ابهت بدهند، چاشنی علمی را همراه انواع پدیده‌ها می‌کنند که من با این موضوع مخالف هستم. علمی کردن نقد درست مانند این است که بگوییم شعر علمی یا داستان و رمان علمی است. اما واقعیت این است که برای ارتقا دانش راه‌های بسیاری وجود دارد که یکی از این راه‌ها حضور در دوره‌های مختلف آموزشی است.»

دهقان درباره چگونگی مفید بودن کلاس های آموزشی گفت: «بخش عمده‌ای از موفقیت در یک دوره آموزشی به خود هنرجو برمی‌گردد. به این معنا که در ابتدای امر باید عشق و علاقه به موضوع مطرح شده در دوره آموزش عالی داشته باشد و دیگر اینکه مطالعه نسبی درباره تاریخ سینما هم در عرصه ملی و هم در حوزه بین‌الملل کرده باشد و نکته آخر اینکه کتاب‌هایی که درباره نقد و تحلیل فیلم و مرور بر سینمای جهان وجود دارد مورد بررسی قرار دهند.»

این مدرس سینما در پایان با اشاره به گسترش رشد فضای مجازی و تاثیر آن بر حوز نقدنویسی گفت: «رشد فضای مجازی علاوه بر نقاط قوت و مزایایی که دارد به تبع خالی از عیب نیست. در کنار گسترش فضایی برای ابراز نظر که از نظرمن این وجه از جهت گستردگی آرا خوب است، اما مشکلاتی هم دارد که مهمترین مسئله آن کم عمق بودن حوزه نقد و تحلیل در فضای مجازی است. بنابراین به اعتقاد من از جهت وسعت مانند اقیانوس کبیر اما از نظر عمق و دانش اندازه یک بند انگشت است که امید است با برگزاری دوره‌های آموزش عالی در مراکز مختلف از جمله مدرسه ملی ایران این نقصان در حوزه نقد کم رنگ‌تر شود.»

مدرسه ملی سینمای ایران در راستای شناسایی استعداد و پرورش نیروهای متخصص در عرصه سینما و بررسی مطالعاتی جامع در نظر دارد یک دوره آموزش عالی در حوزه نظریه، تحلیل و نقد فیلم برگزار کند. این دوره آموزش عالی و مجموعه کارگاه‌های آن از تیرماه آغاز می‌شود و در طول ۹ ماه در سه دوره متفاوت و با در نظرگرفتن سرفصل‌های مختلف به پایان می‌رسد. طبق برنامه‌ریزی انجام شده در مجموع ۲۷۰ ساعت و در هر ماه ۳۰ ساعت آموزش در طول دوره در نظر گرفته شده است. علاقه‌مندان تا تاریخ ۲۷ خردادماه فرصت ثبت نام دارند.